Chào mọi người,

Khi đọc sách Phật pháp, mọi người sẽ thấy xuất hiện rất nhiều khái niệm khó hiểu. Tuy nhiên, với trí tuệ của đức Phật, Ngài luôn có những câu chuyện dùng những hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống để làm ví dụ giúp người nghe dễ hình dung hơn.

Một trong những khái niệm rất khó hiểu đó là  Niết Bàn.

Và một trong những câu chuyện mình rất thích đó là chuyện Rùa và Cá. (Nghe cứ như Rùa và Thỏ ấy nhỉ?)

Niết Bàn đó là mục tiêu cuối cùng của những người tu tập theo lời Phật dạy.

Nếu như chúng ta có sinh, có già, có bệnh, có chết thì ở trạng thái Niết Bàn, chúng ta sẽ  không sinh, không già, không bệnh và không chết. Đây là một khái niệm rất trừu tượng, khó hiểu phải không ạ?

Đệ tử hỏi Phật:

– ở Niết Bàn có con người không? Phật trả lời không.

– ở Niết Bàn có nhà cửa không? Phật trả lời không.

Rất nhiều câu hỏi được đặt ra. Câu nào, Phật cũng trả lời không.

Nhưng, “không” không có nghĩa là không có gì, chỉ có điều, văn tự không thể nào diễn tả được chính xác về Niết Bàn.

Vậy, mọi người hãy tham khảo mẫu chuyện sau giữa Rùa và Cá. Mọi người sẽ hiểu được vì sao Phật chỉ toàn trả lời “không” nhưng thực chất, Niết Bàn là có thật.

Hy vọng các bạn sẽ có thêm một câu chuyện (ngoài Rùa và Thỏ) để kể cho con nghe nhé :))))

Qua câu chuyện này, chúng ta có thể rút ra một kinh nghiệm là: đừng vội kết luận những gì mình không thấy, không biết là “không có” nhé. Đừng như Cá nhé.

Sau đây là một đoạn mình trích trong sách “Đức Phật và Phật pháp”

***********************************************

Niết Bàn có phải là hư vô không?

Nếu chỉ vì ngũ quan không thể cảm nhận được mà ta quả quyết rằng Niết Bàn là hư vô, là không không, không có gì hết, thì cũng phi lý như người mù kết luận rằng trong đời không có ánh sáng, chỉ vì không bao giờ anh ta thấy ánh sáng.

Trong ngụ ngôn “Rùa và Cá” được nhiều người biết, cá chỉ biết có nước nên khi nói với rùa, cá dõng dạc kết luận rằng không có đất, bởi vì có những câu hỏi của cá đều được rùa trả lời là “không”.

Rùa và Cá

Thuở xưa có một con cá. Cá chỉ biết trong nước và không biết gì ngoại trừ nước. Một hôm, cá mải mê bơi lội trong ao đầm quen thuộc như mọi hôm thì gặp lại chị Rùa. Hỏi ra thì hèn lâu rùa đi dạo trên đất liền. Cá hỏi: “Chào chị rùa, chị đi đâu mà hèn lâu tôi không gặp?”

– Này chị cá, chào chị. Hôm rày tôi đi một vòng lên trên đất khô. Rùa trả lời.

– Đất khô à! Cá lấy làm ngạc nhiên. Chị nói đất khô, vậy đất khô là gì? Đất làm sao khô được? Tôi chưa bao giờ thấy cái gì mà khô. Đất khô chắc là không có gì hết.

Bẩm tánh ôn hòa, Rùa nhỏ nhẹ đáp:

– Được, tốt lắm, nếu chị muốn nghĩ như vậy cũng tốt. Không ai ngăn cản chị đâu. Tuy nhiên, chỗ mà tôi đi mấy hôm rày đất khô thật.

– Nầy chị rùa, đâu chị nói rõ lại coi. Đất khô mà chị nói ra làm sao, giống như cái gì? Nó có ẩm ướt không?

– Không, đất khô không ẩm ướt.

– Đất khô có mát mẻ và êm dịu, dễ chịu không?

– Không, đất khô không mát mẻ và êm dịu dễ chịu.

– Đất khô trong suốt và ánh sáng rọi xuyên qua được không?

– Không, đất khô không trong suốt và ánh sáng không rọi xuyên qua được.

– Đất khô có mềm mại và dịu dàng để mình bơi lội trong ấy không?

– Không, đất khô không mềm mại dịu dàng, và mình không thể bơi lội trong lòng đất.

– Đất có di chuyển và trôi chảy thành dòng không?

– Không, đất không di chuyển và trôi chảy thành dòng.

– Đất có nổi sóng và tan ra thành bọt kông? Cá rất bực mình với loạt câu trả lời “không, không, …” của rùa.

– Không, đất không nổi sóng. Rùa thành thật trả lời.

Cá bỗng nhiên lộ vẻ hân hoan của người đắc thắng và vang lên:

– Thấy chưa, thật quả như tôi đã nói chớ gì nữa! Tôi đã bảo rằng đất khô của chị là hư vô, không có gì hết. Tôi hỏi và chị đã xác nhận rằng đất khô và không ẩm ướt, không mát mẻ, không êm dịu và không trong suốt, và ánh sáng không rọi xuyên qua được, không mềm mại và dễ chịu để mình có hể bơi lội trong ấy, đất cũng không di chuyển và trôi thành dòng, cũng không nổi sóng và cũng không tan rã thành bọt. Không phải gì hết thì có phải là hư vô không?

Rùa đáp:

– Được, tốt lắm. Nầy chị cá, nếu chị quả quyết rằng đất là hư vô, không có gì hết, thì chị cứ tiếp tục nghĩ như thế. Thật ra, người nào đã biết nước và đất liền rồi sẽ nói rằng chị chỉ là con cá dại dột, vì chị quả quyết rằng cái gì mà chị không biết là không có gì hết, hư vô. Nói là hư vô bởi vì chị không bao giờ biết.

Đến đây, rùa bỏ cá ở lại một mình với ao đầm nhỏ bé, quay đầu lội đi và suy tưởng đến một cuộc viễn du khác trên đất khô, nơi mà cá tưởng tượng là hư vô

Câu chuyện lý thú nầy ngụ ý tuy rằng đã có sống trong nước và trên khô, rùa không giải thích cho cá bản chất thật sự của đất vì cá chỉ biết nước mà cá cũng không thể nhận thức được thế nào là đất liền, vì chỉ biết có nước thôi. Cũng thế ấy, tuy chư vị A La Hán đã từng biết thế nào là thời gian và trạng thái siêu thế là sao, nhưng các ngài không thể dùng ngôn ngữ của thế gian để mô tả trạng thái siêu thế gian mà người tại thế cũng không thể nhận thức trạng thái siêu thế là sao, bằng sự hiểu biết của thế gian.

ĐỨC PHẬT VÀ PHẬT PHÁP
Đại Đức Narada Maha Thera, 1980 – Phạm Kim Khánh dịch Việt, 1998
Nguyên tác: “The Buddha and His Teachings”
Buddhist Publication Society, Sri Lanka

Link Fanpage trên Facebook của mình

http://facebook.com/dorachanpage